Sóng thần là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, hậu quả

Một trong những hiện tượng tự nhiên mà bất cứ ai cũng từng nghe tới? Nếu bạn đang tò mò về thuật ngữ sóng thần là gì?Ảnh hưởng của nó như thế nào? Thì không thể bỏ qua những thông tin chúng tôi mang lại sau đây.

Sóng thần là gì?

Sóng thần là một trong những hiện tượng tự nhiên có ảnh hưởng rất lớn tới môi trường sống. Hậu quả mà nó gây ra luôn mang lại những thiệt hại nặng nề về người và vật chất cho cuộc sống loài người. Vậy sóng thần là gì? Nó là hiện tượng các đợt sóng lớn được hình thành do các lượng nước lớn của đại dương bị di chuyển chớp nhoáng tạo nên.

Được mệnh danh là cơn giận dữ của đại dương, nó sẽ càn quét tất cả những thứ gây cản trở trong quá trình di chuyển của mình. Cái tên sóng thần được xuất phát từ Nhật Bản được biết tới là Tsunami, nơi đây là một đất nước được biết tới là nơi thường xuyên đón nhận những trận sóng thần lớn nhất lịch sử.

sóng thần là gì

Đặc điểm chủ yếu của sóng thần đó là tốc độ di chuyển cực lớn mà chỉ mất ít năng lượng, chứa sức tàn phá nặng nề có phạm vi hàng nghìn km. Có 3 loại sóng biển chủ yếu được chia ra dựa vào độ sâu của tầng nước là nông, sâu và trung bình.

Những cơn sóng thần khi đổ bộ vào đất liền chủ yếu là sóng ở tần nước nông. Do khi tiến lại các vùng nước nông gần bờ tốc độ di chuyển của chúng giảm dần, các ngọn sóng thu hẹp diện tích và tăng về chiều cao, khoảng cách giữa các đợt sóng gần nhau hơn làm giảm không gian tiếp xúc và giảm sức mạnh.

Nguyên nhân gây ra sóng thần

Sự hình thành các đợt sóng thần đã được nghiên cứu qua nhiều thế kỉ và cũng đã cho ra được nguyên nhân chính xác nhất để giải thích cho hiện tượng này. Tuy nhiên với nhiều thảm họa tự nhiên thì sóng thần đôi khi bị nhầm lẫn với những lại sóng lớn khác có đặc điểm gần giống. Nhưng, sóng thần là một loại sóng đặc biệt xuất hiện tương đối nhiều nguyên nhân khác nhau.

Một trong số đó là do những trận động đất ngầm có tâm chấn nằm sâu trong lòng đại dương hình thành nên. Nguyên nhân sâu xa đó là do sự chuyển động không cùng chiều của các mảng đại dương, thềm lục địa hay rìa lục địa. Khi di chuyển như vậy nếu chúng va chạm vào nhau sẽ gây ra các cơn địa chấn dưới lòng biển còn gọi là động đất.

Ngoài ra, nguyên nhân có thể làm xuất hiện các đợt sóng thần cũng có thể xuất phát từ sự hoạt động của các ngọn núi lửa ngầm nằm dưới đáy biển. Khi chúng phun trào sẽ gây nên tác động tới lượng nước làm xuất hiện các cột nước có áp suất lớn như những cột nước lớn trào lên mặt nước.

Nói chung nguyên nhân hiện diện trước mặt mà mọi người có thể dễ dàng nhìn thấy đó là do sự dịch chuyển của một lượng nước lớn. Lượng nước đột ngột di chuyển do tác động của các trận động đất, phun trào núi lửa, va chạm của các thiên thạch, hay các vụ nổ do tác động ngoại lực…sẽ gây nên sóng thần nhưng ở các mức độ khác nhau.

Dấu hiệu nhận biết sóng thần

Sóng thần là hiện tượng bất chợt của thiên nhiên mà con người khó đoán trước được, mặc dù vậy qua nhiều năm nghiên cứu những đợt sóng thần đã rút ra được những đặc điểm nhất định. Đây là những dấu hiệu cơ bản để nhận biết cũng như phân biệt sóng thần với các loại sóng khác. Cụ thể là:

  • Khi nhận thấy các trận động đất lớn, vì chúng sẽ tạo nên những va chạm dưới lòng đất với đáy biển tác động trực tiếp tới thể thể tích nước.
  • Sự xuất hiện của các hạt bọt nước trên diện rộng, mùi hôi từ nước biển thổi vào.
  • Khi đáy biển nghiêng làm cho mực nước rút khỏi bờ có thể lên tới hàng trăm mét, nhiệt độ của nước cao đột ngột, có tiếng nổ lớn ngoài đại dương.
  • Hay một số hiện tượng như vệt sáng đỏ chân trời, các đàn hải âu bay ngược biển, tiếng ồn khi sóng va vào bờ biển, trên trời xuất hiện nhiều đám mây đen…

Hậu quả của sóng thần

Khi vị trí tâm chấn của sóng thần càng gần với đất liền, chu kì sóng sẽ càng giảm. Điều này đồng nghĩa với việc, sức tàn phá của các đợt sóng thần sẽ diễn ra nhanh và mạnh hơn.

Sóng thần là những cột nước cao hàng chục mét, càn quét tất cả mọi thứ nơi chúng đi qua. Gây ra những thiệt hại không thể lường trước được.

Ảnh hưởng của sóng thần có thể kéo dài hàng ngàn km kể từ tâm chấn.

hậu quả của sóng thần

Vùng chịu thiệt hại nặng nề nhất bởi sóng thần là vùng ven biển có chiều cao thấp hơn 15m so với mực nước biển. Ngoài ra, những vùng vịnh có cửa biển hẹp sẽ chịu tác động lớn hơn do sức mạnh của sóng thần được khuếch đại hơn.

Sức mạnh hủy diệt của sóng thần còn được tạo ra bởi sự cộng hưởng khi các đợt sóng xô nhau liên tiếp tràn vào đất liền. Hiệu ứng cộng hưởng này làm gia tăng sức mạnh và sự tàn phá của sóng thần lên gấp nhiều lần.

Lịch sử đã ghi nhận rất nhiều trận sóng thần với sức tàn phá khủng khiếp. Trong số đó phải kể đến trận sóng thần xảy ra tại đảo Sumatra thuộc Indonexia ngày 26-12-2004. Một trận động đất mạnh 9,1 độ richter là nguyên nhân gây ra trận sóng thần này, nó đã gây ra một trận sóng thần kinh hoàng càn quét bờ biến các nước Indonexia, Thái Lan, Malaysia và kéo dài sang tận châu Phi. Nó đã cướp đi mạng sống của 283.000 người, hơn 1.100.000 người mất nhà cửa, thiệt hại hàng chục tỷ USD.

Một số trận sóng thần mạnh từ trước đến nay:

  • Trận sóng thần ở Đảo Vancouver, Canada năm 1700
  • Trận sóng thần ở Lisboa, Bồ Đào Nha năm 1755
  • Nổ ngọn núi lửa Krakatoa ở Indonesia năm 1883
  • Trận sóng thần Newfoundland, Canada năm 1929
  • Trận sóng thần Thái Bình Dương năm 1946
  • Trận sóng thần Chile nằm 1960
  • Thảm họa Đập Vajont, Italia nằm 1963
  • Trận sóng thần Ngày thứ Sáu Tuần thánh ở Thái Bình Dương nằm 1964
  • Trận sóng thần Vịnh Moro, Philippines nằm 1976
  • Trận sóng thần Tumaco ở Thái Bình Dương năm 1979
  • Trận sóng thần Okushiri, Nhật Bản năm 1993
  • Trận sóng thần Ấn Độ Dương năm 2004
  • Trận sóng thần nam Đảo Java, Indonesia năm 2006
  • Trận sóng thần Chile năm 2010
  • Trận sóng thần Sendai, Nhật Bản năm 2011

Trên đây là những thông tin chúng tôi đã thu thập được về sóng thần để cung cấp tới cho mọi người cùng tìm hiểu. Hãy cũng theo dõi thêm những bài viết của chúng tôi để tìm hiểu được những thông tin bổ ích khác ngay hôm nay.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *